Diz Protezi mi? Kapalı Diz Ameliyatı mı? Hangisi Uygun?

Diz Protezi mi? Kapalı Diz Ameliyatı mı? Hangisi Uygun?

Diz ağrısı yaşayan pek çok hastanın aklındaki en önemli sorulardan biri şudur: Diz protezi mi yapılmalı yoksa kapalı (artroskopik) diz ameliyatı mı daha uygundur? Bu iki cerrahi yöntem birbirinden tamamen farklı amaçlara hizmet eder ve her hasta için aynı seçenek doğru değildir. Hangi ameliyatın uygun olduğu; dizdeki hasarın derecesine, hastanın yaşına, şikayetlerine ve görüntüleme bulgularına göre belirlenir.

Kapalı Diz Ameliyatı (Artroskopi) Nedir?

Kapalı diz ameliyatı, tıbbi adıyla artroskopi, diz içine küçük kesilerden kamera ve özel aletler sokularak yapılan cerrahi işlemdir. Bu yöntemde diz eklemi tamamen açılmaz, küçük deliklerden girilerek problemli yapı onarılır.

Kapalı diz ameliyatı genellikle şu durumlarda uygulanır:

• Menisküs yırtıkları

• Diz içi serbest cisimler

• Kıkırdak yüzeyde sınırlı hasarlar

• Bağ yaralanmaları

• Diz içi iltihaplı dokuların temizlenmesi

Bu ameliyatın amacı, dizin kendi yapısını koruyarak sorunu gidermektir.

Diz Protezi Ameliyatı Nedir?

Diz protezi ameliyatı, diz eklemini oluşturan hasarlı kemik ve kıkırdak yüzeylerin çıkarılarak yerine yapay eklem yüzeylerinin yerleştirilmesi işlemidir. Yani dizin bozulmuş eklemi tamamen değiştirilir.

Diz protezi genellikle şu durumlarda uygulanır:

• İleri derece diz kireçlenmesi

• Kıkırdağın büyük ölçüde kaybolması

• Kemiklerin birbirine sürtmesi

• Dizde ciddi şekil bozukluğu oluşması

• Ağrının ilaç ve fizik tedaviyle geçmemesi

Bu ameliyatın amacı, ağrısız bir diz elde etmek ve hastanın yürüme kabiliyetini geri kazandırmaktır.

Kapalı Diz Ameliyatı Hangi Hastalar İçin Uygundur?

Kapalı diz ameliyatı daha çok erken ve orta düzey sorunlarda tercih edilir.

Şu hastalarda daha uygundur:

• Dizde ileri derecede kireçlenme olmayanlar

• Menisküs yırtığı olanlar

• Kıkırdak hasarı sınırlı olanlar

• Diz yapısı genel olarak korunmuş olanlar

• Daha genç ve aktif hastalar

Bu yöntemde dizin kendi eklemi korunur ve iyileşme süresi genellikle daha kısadır.

Diz Protezi Hangi Hastalar İçin Uygundur?

Diz protezi ameliyatı ise ileri evre eklem hasarında tercih edilir.

Şu hastalar için uygundur:

• İleri derece diz kireçlenmesi olanlar

• Kemiklerin birbirine temas ettiği hastalar

• Dizde eğrilik ve şekil bozukluğu gelişenler

• Sürekli ve şiddetli ağrısı olanlar

• Diğer tedavilerden fayda görmeyenler

Bu hastalarda kapalı ameliyat yeterli olmaz, çünkü sorun sadece menisküs veya yüzeysel kıkırdak değildir; tüm eklem bozulmuştur.

Hangisi Daha Kolay Bir Ameliyattır?

Kapalı diz ameliyatı, diz protezine göre daha küçük bir cerrahidir.

• Ameliyat süresi daha kısadır

• Kesi daha küçüktür

• Hastanede kalış süresi daha kısadır

• Günlük yaşama dönüş daha hızlıdır

Diz protezi ise büyük bir ameliyattır:

• Kemik yüzeyleri değiştirilir

• Rehabilitasyon süresi uzundur

• Fizik tedavi şarttır

• Tam iyileşme aylar sürebilir

Kapalı Diz Ameliyatı Diz Protezinin Yerine Geçer mi?

Hayır. Kapalı diz ameliyatı ile diz protezi birbirinin alternatifi değildir.
Kapalı ameliyat, diz eklemi hâlâ kurtarılabilecek durumdaysa yapılır.
Diz protezi ise diz eklemi artık görev yapamaz hale geldiğinde uygulanır.

İleri derece kireçlenmesi olan bir hastada kapalı ameliyat yapmak, geçici rahatlama dışında kalıcı çözüm sağlamaz.

Yanlış Ameliyat Seçilirse Ne Olur?

Eğer ileri derecede kireçlenmesi olan bir hastaya kapalı ameliyat yapılırsa:

• Ağrı kısa sürede tekrar eder

• Hasta zaman kaybeder

• Sonunda yine diz protezi gerekir

Eğer henüz ileri kireçlenmesi olmayan bir hastaya erken protez yapılırsa:

• Gereksiz büyük ameliyat yapılmış olur

• Protezin ömrü erken tüketilir

• İleride tekrar protez gerekebilir

Bu nedenle doğru ameliyatı seçmek çok önemlidir.

Karar Nasıl Verilir?

Karar şu kriterlere göre verilir:

• Röntgen ve MR bulguları

• Kıkırdak kaybının derecesi

• Hastanın ağrı şiddeti

• Günlük yaşamda yaşadığı kısıtlılık

• Yaş ve aktivite düzeyi

Aynı röntgene sahip iki hastadan biri ameliyat adayı olabilirken, diğeri olmayabilir. Bu nedenle karar kişiye özel verilmelidir.

Hangisi Daha Kalıcı Çözüm Sağlar?

• Kapalı diz ameliyatı, uygun hastada faydalıdır ancak kalıcı çözüm değildir.

• Diz protezi, ileri evre hastalarda kalıcı çözümdür.

Kapalı ameliyatla diz korunmaya çalışılır, protezle ise bozulan eklem tamamen değiştirilir.

Diz protezi ile kapalı diz ameliyatı birbirinin alternatifi değildir, farklı hastalık evrelerine yönelik farklı çözümlerdir. Kapalı diz ameliyatı, dizde ileri kireçlenme olmayan, menisküs veya sınırlı kıkırdak sorunu olan hastalar için uygundur. Diz protezi ise ileri derecede kireçlenmesi olan, ağrısı sürekli hale gelmiş ve diğer tedavilerden fayda görmeyen hastalarda uygulanır. Hangi ameliyatın uygun olduğu ancak detaylı muayene ve görüntüleme sonrası belirlenebilir. Bu nedenle en doğru karar ortopedi uzmanı tarafından kişiye özel verilmelidir.